Cyklinowanie - Szlifowanie posadzek drewnianych - cz. I

Szlifowanie jest najczęściej stosowaną obróbką posadzek drewnianych w ramach przygotowania powierzchni, która ma być poddana lakierowaniu lub olejowaniu. Mówi się, że dobre szlifowanie to połowa sukcesu. Nowoczesne szlifierki i urządzenia pomocnicze gwarantują uzyskanie gładkiej i tylko w niewielkim stopniu zapylonej powierzchni.

Historycznie posadzki drewniane obrabiano ręcznie za pomocą ostrego narzędzia - kawałka szkła lub ostrego metalu - cykliny. Praca była żmudna i wymagała siły i cierpliwości. W ten sposób obrabiano powierzchnie ozdobnych parkietów w pałacach, dworach i bogatych domach. Na tak przygotowaną posadzkę nanoszono gorący wosk lub rzadziej olej. W uboższych domach mieszkalnych, gdzie kładzione były podłogi drewniane w formie desek, zazwyczaj nie cyklinowano drewna po jego ułożeniu - deski były cięte i obrabiane w procesie ich przygotowania, a po montażu ich powierzchnia pozostawała surowa lub była zabezpieczana olejem czy pokostem.

Materiały szlifierskie
W dzisiejszych czasach parkieciarz posiada do dyspozycji całą gamę materiałów szlifierskich. Są to taśmy szlifierskie z metra, taśmy szlifierskie bezkońcowe, krążki szlifierskie samoprzylepne, siatki szlifierskie i wiele innych. Materiały te można otrzymać w każdej granulacji (ziarnistości).
Od kilku lat znajdują się na rynku taśmy szlifierskie z materiałem ściernym wykonanym z cyrkonu.

Materiały produkowane są w trzech wariantach:

  • na nośniku papierowym
  • na nośniku tekstylnym
  • na nośniku mieszanym (tekstylno-papierowym)

Na każdy z tych nośników nanoszona są środki szlifierskie w postaci ziaren. Ziarna te są elektrostycznie rozsiane na nośniku i osadzone we wcześniej naniesionym na nośnik lepiszczu.

Środki szlifierskie (ziarna):

  • elektrokorund (aluminiumoxid Al.203) - kolor czerwono - brązowy
  • karborund (siliciumcarbid Si-C) - kolor czarny
  • elektrokorund cyrkonu - kolor zielonkawy
  • Cubitron - ceramiczny tlenek glinu o udarności i żywotności przewyższającej cyrkon.

Rozsiew środka szlifierskiego może być pełny lub otwarty. Materiał szlifierski o otwartym rozsianiu ziarna ściernego używa się do szlifowania starych woskowanych lub malowanych posadzek drewnianych. Najczęściej do szlifowania parkietu używa się ziarnistości: (12, 16, 24), 36, 40, 60, 80, 100, 120. Do krążków szlifierskich, którymi obrabia się krawędzie powierzchni używa się materiałów o ziarnistości (16, 24), 40, 60, 80, (100). W nawiasach podano ziarnistości, które używane są rzadziej.
W przypadku przygotowania posadzki drewnianej do bejcowania lub olejowania zaleca się używanie krążków o ziarnistości 80 i 100. Narożniki pomieszczeń należy dodatkowo obrobić cykliną.
Materiały gruboziarniste 12, 16, 24 używane są przede wszystkim do szlifowania starych, bardzo zniszczonych lub wielokrotnie malowanych farbą olejną podłóg.
Materiały ścierne średnioziarniste 36, 40, 60, 80 i drobnoziarniste 100, 120, 150 używa się do szlifowania nowych posadzek drewnianych oraz do prac wykończeniowych.

Pierwszy szlif (zgrubny) niweluje powierzchnię - nadaje jej charakter jednolitej płyty.
następny szlif następuje materiałem średnioziarnistym, po to, by zlikwidować ślady poprzedniego szlifu i przygotować powierzchnię pod szlif ostateczny.
Ostatni szlif wykończeniowy wykonuje się materiałem ściernym drobnoziarnistym i ma on na celu zeszlifowanie ostatnich drobnych niedociągnięć szlifu średniego i przygotowanie powierzchni po lakier.

Do wykonania prawidłowego szlifowania parkietu niezbędne jest używanie materiałów ściernych wszystkich gradacji następujących po sobie od najbardziej grubego ziarna po najdrobniejsze. Nie zachowanie tej żelaznej reguły spowoduje pozostawienie rys i śladów z poprzedniego szlifowania, co będzie podstawą do zgłoszenia reklamacji przez inwestora.
Im niższa gradacja materiału szlifierskiego, tym jego zużycie będzie większe - efektem tego będzie szlifowanie mniejszej powierzchni. Przyjmuje się, że jeden pas materiału gruboziarnistego karborundowego lub z tlenku aluminium pozwoli na wyszlifowanie około 20 m2 parkietu. Materiału średnioziarnistego wystarczy na około 25 m2, zaś materiału drobnoziarnistego - na około 30m2. Materiał ścierny z cyrkonu zwiększa jego zużycie o około 20-30%.
Z zasady szlifuje się tak długo, aż materiał szlifierski nie zacznie przypalać drewna. Miejsca takie rozpoznaje się po brunatnych śladach pozostawionych podczas szlifowania na drewnie.
Doświadczony parkieciarz rozpoznaje zużycie materiału szlifierskiego także po pracy maszyny szlifierskiej.
Do szlifowania posadzek drewnianych używa się tylko nowego materiału, który musi być mocno opięty na bębnie w szlifierkach tradycyjnych, a naciągnięty poprzez służący do tego celu naciąg w szlifierkach taśmowych.
Należy pamiętać, że luźno umocowany materiał szlifierski spowoduje efekt sfalowania powierzchni posadzki. Podobny elekt widoczny będzie przy źle wyważonym bębnie lub przy szlifowaniu maszyną, której kółka jezdne będą oklejone trocinami.

Efekt sfalowania powierzchni posadzki

Szlifowanie zużytym materiałem szlifierskim, szczególnie gruboziarnistym, będzie przyczyną nierówno zeszlifowanej powierzchni, czego dowodem mogą być uskoki pomiędzy deszczułkami.

Ustawienie maszyn i regulacja
Aby uzyskać zadowalający efekt szlifowania posadzki drewnianej należy prawidłowo ustawić i przygotować maszynę szlifierską do pracy. Taśma bezkońcowa w szlifierce nie powinna wykazywać tendencji do przesuwania się na bębnie.
Równomierność nacisku bębna na szlifowaną powierzchnię najlepiej sprawdza się na lustrze lub szybie. Kawałek lustra lub szyby o wymiarach większych od bębna cykliniarki kładzie się na równej podłodze, tak aby znalazła się pod bębnem cykliniarki. Następnie wolno opuszcza się uruchomiony bęben robiąc na szkle niewielki ślad. Z tego śladu rozpoznaje się, czy bęben zostawił równy ślad na całej swojej szerokości, czy też część śladu jest szersza od pozostałej części (ślad klina). Taki ślad jest dowodem, że maszyna szlifuje ("bierze") nierówno. Maszynę trzeba wówczas koniecznie odpowiednio wyregulować, tak aby pozostawiła na szkle jednakowo szeroki pasek.
Podczas szlifowania zapełnia się worek tylko do 1/3 jego pojemności. Takie działanie daje gwarancję na bezpyłową pracę. Gdy worek będzie zapełniony w całości następuje wyrzucanie pyłu spod maszyny.

Dobry efekt szlifowania zapewni:

  • czystość maszyny i kółek jezdnych
  • proste i płynne prowadzenie maszyny
  • szybkość prowadzenia maszyny dobrana do ziarnistości materiału szlifierskiego i twardości drewna
  • nowe i prawidłowo dobrane materiały szlifierskie
  • docisk bębna dopasowany do ziarnistości materiału szlifierskiego i twardości drewna
  • bezwzględna czystość szlifowanej powierzchni

Pielęgnacja maszyn
Zgodnie z zaleceniami producenta maszyny szlifierki powinny podlegać stałej kontroli. Należy sprawdzić:

  • czy bęben nie jest uszkodzony lub zabrudzony
  • czy napinacz jest czysty
  • ustawienie biegu taśmy bezkońcowej
  • czystość kół jezdnych koła wyczyszczone (inaczej maszyna jeździ nierówno, krzywo lub podskakuje)
  • napinanie pasków klinowych
  • drożność ssania
  • stan worka (czy jest czysty i nieprzetarty)

Wszystkie punkty smarownicze w maszynie szlifierskiej muszą zostać od czasu do czasu wypełnione smarem do panewek.

Kierunki szlifowania
Szlifowanie posadzki drewnianej można przeprowadzić dopiero wtedy, gdy nastąpiło całkowite utwardzenie i związanie kleju. Czas wiązania kleju jest uzależniony od rodzaju kleju, rodzaju posadzki drewnianej oraz warunków klimatycznych w pomieszczeniu. Nie można również zapomnieć, że przed szlifowaniem i wykańczaniem drewno posadzki powinno się zaaklimatyzować do panujących warunków klimatycznych w pomieszczeniu i osiągnąć stan wilgotności równoważnej.

Przed przystąpieniem do prac szlifierskich należy przygotować powierzchnię posadzki drewnianej. Należy usunąć z niej wszystkie nawet najdrobniejsze luźno leżące ostre przedmioty, kawałki drewna, gwoździe, śruby aby podczas szlifowania nie uszkodziły materiału szlifierskiego i maszyny szlifierskiej. Wszelkie gwoździe znajdujące się w deskach podłogowych należy wbić głęboko przy pomocy dobijaka. Należy również odkurzyć powierzchnię podłogi.

Kierunki szlifowania parkietu - szlif zgrubny
Kierunki szlifowania parkietu - szlif końcowy

Kierunki szlifowania parkietu:
1) szlif zgrubny
2) szlif wykańczający

Szlifowanie rozpoczyna się papierem gruboziarnistym dostosowanym granulacją do twardości posadzki, jej stopnia zużycia lub rodzaju zabezpieczenia powierzchni (stare lakiery, stare farby).
Należy zwrócić szczególną uwagę, by maszyna poruszała się płynnymi ruchami, równomiernie do przodu.
Pierwszy szlif wykonuje się pod kątem około 10-200 w stosunku do włókiem drewna.
Przy drewnie miękkim, np. świerk, sosna, kąt ten należy zwiększyć do 30-40.
Szlifowanie rozpoczyna się od strony lewej ku prawej.
Po zakończeniu pierwszego szlifowania należy sprawdzić, czy powierzchnia jest równa. W przypadku wystąpienia nierówności powierzchni szlifowanie należy powtórzyć.
Jednocześnie ze szlifowaniem powierzchni posadzki wykonuje się szlifowanie brzegów parkietu i miejsc mało dostępnych.
Następny, czyli drugi szlif - tak zwany średni, usuwa ślady szlifu zgrubnego. Wykonuje się go prowadząc maszynę również w poprzek włókien drewna.
Przy szlifie trzecim - wygładzającym, by otrzymać efekt szlifu bezśladowego (dla poprawienia optyki powierzchni posadzki), należy prowadzić maszynę wzdłuż włókien drewna.
Dotyczy to także ułożenia parkietu w jodełkę, kwadraty, czy drabinkę.
Dla uściślenia: w kwadratach i jodełce jeden element wzoru będzie szlifowany wzdłuż, a jeden w poprzek włókien drewna. Wykonany w ten sposób szlif końcowy pozwoli na zróżnicowaną grę światła dziennego na podłodze. Na jednych deszczułkach światło będzie się ślizgać (szlifowanie wzdłuż słoi w kierunku światła), na pozostałych zostaje przytłumione (światło pada w poprzek szlifu) i poprzez inne załamanie padających promieni słonecznych tworzy efekt taki, jak przy lakierach matowych.

Montaż posadzki w cegiełkę i wzór okrętowy należy przeprowadzić wzdłuż kierunku padania światła do pomieszczenia. Również w ten sam sposób należy wykonywać szlifowanie parkietu. W przeciwnym razie widoczne będą ślady po cyklinowaniu w formie fal.

Szlifowanie poprzeczne do kierunku światła

Szlifowanie poprzeczne do kierunku światła.

Pamiętaj:
Im więcej przeprowadza się szlifów z następującą po sobie gradacją materiału szlifierskiego, tym lepszą uzyskamy powierzchnię pod lakier lub olej.
Efekt wyglądu podłogi zależy od kierunku ostatniego szlifowania.

Neutralny wygląd powierzchni podłogi
Neutralny wygląd powierzchni podłogi
Efekt jasno ciemnych elementów podłogi
Efekt jasno ciemnych elementów podłogi

Opracowanie: Jarosław Kurnikowski

Profesjonalny Parkiet Nr 2/46/2009


[ Powrót na górę strony ]