Płytki wielkoformatowe na podłogach

Płytki wiekoformatowe, zwane również megapłytkami, są od kilku lat coraz bardziej popularnym ceramicznym materiałem okładzinowym, stanowiącym nowe wyzwanie i źródło inspiracji dla projektantów i architektów. Materiały te są jednocześnie o wiele bardziej wymagające niż płytki o wymiarach standardowych.

Montaż płytek wielkoformatowychDo tej grupy wyrobów zaliczamy zarówno płytki kwadratowe wymiarach powyżej 45x45 cm, jak i płytki prostokątne o wymiarach powyżej 30x60 cm, niezależnie od ich grubości i technologii produkcji. Z reguły są to płytki gresowe o różnym wykończeniu powierzchni i rektyfikowanych, czyli precyzyjnie dociętych na jeden wymiar krawędziach, oraz tym grubsze, im większy ich format. Pozwala to układać płytki z minimalną szerokością spoin, ale należy pamiętać, że im mniejsza powierzchnia spoin, tym mniejsza możliwość kompensacji rozszerzalności cieplnej.

Jednocześnie, ze względu na wymiar i ciężar, układanie płytek wielkoformatowych wymaga szczególnej staranności i dużego wysiłku. Im większy format płytek, tym trudniej umieścić je precyzyjnie we właściwym miejscu przy użyciu tylko jednej pary rąk. Korzystnie jest, aby takie płytki były układane przez dwie osoby z wykorzystaniem specjalistycznych uchwytów-przyssawek. Wydawać by się mogło, że duże płytki powinno układać się łatwiej i szybciej niż płytki ceramiczne o standardowych wymiarach, np. 30x30 cm, ale tak nie jest, gdyż przy układaniu płytek wielkoformatowych wymagana jest większa staranność i dokładność.

Płytki wielkoformatowe znajdują zastosowanie zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz budynków jak okładziny tarasów, balkonów, podłóg ogrzewanych, podłóg podniesionych; jednak odradza się ich stosowanie na tarasach zewnętrznych, gdzie z reguły występują znaczne dobowe i roczne skoki temperatury nawet do 110°C. A zmiany temperatury powodują z kolei odkształcenia termiczne materiału ceramicznego, które w przypadku gresu dochodzą do 3 mm/m.
Okładziny z płytek wielkoformatowych tworzą jednolite płaszczyzny, które trudno wizualnie odróżnić od okładzin z kamienia naturalnego. Zastosowanie płytek wielkoformatowych na podłodze eksponuje najważniejsze fragmenty i miejsca pomieszczeń.

Układanie płytek

Płytki wielkoformatowe powinno układać się na wyrównanym, trwałym, czystym podłożu. Jeszcze bardziej niżw przypadku płytek o standardowych wymiarach ważne jest, aby podłoże było bardzo wyrównane, gdyż różne grubości zaprawy klejowej prowadzą do nierównomiernego wiązania i odprowadzania wody.
Zalecane jest zagruntowanie podłoża, aby do minimum ograniczyć wchłanianie wody z zaprawy klejowej.
Przy układaniu zalecana jest metoda średniowarstwowa z zastosowaniem upłynnionych zapraw klejowych charakteryzujących się wysoką przyczepnością klasy C2 i odkształcalnością S1 lub S2, określonymi w normie PN-EN 12 000, np. Ekor 22 czy X-Tile z firmy Taggler, Maxi Multi 107 z firmy Kreisel, Progres Mega firmy Atlas lub Sporo Nr 1. W metodzie średniowarstwowej grubość warstwy sklejenia wynosi 5-20 mm.

Zalecane upłynnione zaprawy klejowe łatwiej rozpływają się pod wpływem docisku i ciężąru płytek niż uniwersalne zaprawy klejowe. Cementowych zapraw klejowych nie zaleca się do mocowania płytek wielkoformatowych zwłaszcza na zewnętrznych tarasach wyeksponowanych na działanie słońca.

Zaprawę klejową nakłada się pacą zębatą na podłoże z dobrze wyschniętą warstwą gruntu, przy czym wielkość zębów pacy musi być dobrana grubości warstwy sklejenia. Tam, gdzie nie jest możliwe zastosowanie upłynnionej zaprawy klejowej, wymagane jest pokrycie zarówno podłoża, jak i całej spodniej strony płytki zaprawą klejową przy pomocy pacy. Przy czym na spodnią stronę płytki nanosi się cienką warstwę 1-2 mm zaprawy klejowej przy pomocy gładkiej strony pacy. Tak więc zastosowanie upłynnionej zaprawy klejowej jest zdecydowanie bardziej ekonomiczne.

Płytki układać na podłożu z warstwą zaprawy klejowej i dociskać lekko poruszając po powierzchni lub dobijając miękkim narzędziem, np. młotkiem gumowym, do podłoża. Spowodowane wskutek tego wibracje sprzyjają rozpływowi zaprawy klejowej i zapewniają lepsze podparcie płytki. Jest to czynność uciążliwa i spowalniająca pracę, ale ważna i niezbędna.

Spoinowanie

Nie zaleca się tzw. "bezfugowego" układania płytek wielkoformatowych na podłogach. Układanie płytek "na styk" nie jest korzystnym rozwiązaniem. Przy tego typu układaniu zawsze pozostaje mała szczelina, w którą może wniknąć brud. Warto więc zastosować spoinę o minimalnej szerokości 1 mm, w którą da się wprowadzić zaprawę do spoinowania, np. samorozlewną. Przy układaniu płytek wielkoformatowych z minimalną spoiną trzeba pamiętać o wykonaniu większych dylatacji obwodowych.

Zastosowanie spoin o odpowiedniej szerokości jet szczególnie istotna przy okładzinach narażonych na duże amplitudy temperatur, np. okładzinach wykonanych z ciemnych płytek na nasłonecznionych tarasach.

W Polsce jedynym dokumentem regulującym szerokość spoin jest Instrukcja ITB nr 397/2004 Warunki Techniczne Wykonania i Odbioru Robót Budowlanych, cz. B, zeszyt 5 "Okładziny i wykładziny z płytek ceramicznych".

Zalecane szerokości spoin dla płytek wielkoformatowych wg Instrukcji ITB podano w tab. 1.

Tabela 1 Zalecane szerokości spoin dla płytek wielkoformatowych

Według niemieckich wytycznych dla glazurników, szerokość spoiny między płytkami powinna być mniejsza niż 1/100 długości boku płytki, a więc np. w przypadku płytek 40x40 cm, minimalna szerokość spoiny powinna wynosić 4 mm.

Spoiny międzypłytkowe, zwłaszcza w przypadku płytek wielkoformatowych, muszą być odpowiednio szerokie, aby ułatwić odprowadzanie wody z zaprawy klejowej w trakcie wiązania, oraz kompensować obciążenia termiczne w czasie eksploatacji okładziny. Możliwość zastosowania szerszej spoiny ułatwia także tuszowanie niedokładności w wymiarach poszczególnych płytek.

W praktyce szerokość spoiny zależy również od lokalizacji okładziny i technologii produkcji płytek. Na zewnątrz budynku spoiny powinny być szersze, natomiast przy płytkach o rektyfikowanych krawędziach spoiny mogą być węższe.

Wybór zaprawy do spoinowania zależy od wykonawcy lub inwestora, gdyż w polskich przepisach technicznych brak jest wytycznych w tym zakresie, np. odnośnie konkretnego zastosowania na zewnątrz i wewnątrz budynku. Korzystne jest, jak zawsze, zapoznanie się z zaleceniami producenta zaprawy do spoinowania, zanim podejmie się decyzję o jej zakupie i zastosowaniu.

Najkorzystniejsze jest zastosowanie zapraw do spoinowania o uniwersalnym zakresie, np. 1-25 mm. Umożliwia to zastosowanie jednej zaprawy do wypełniania spoin okładzin wykonanych zarówno z płytek wielkoformatowych, jak i z mozaiki.

Układanie płytek wiekoformatowych, jak już wspominałem, wymaga większej staranności i dokładności niż układanie płytek w formacie standardowym, a przez to nie jest ani tańsze, ani szybsze. Zasadniczym wymogiem przy wykonywaniu okładzin podłogowych z takich płytek jest zastosowanie przy układaniu płytek średniowarstwowych upłynnionych zapraw klejowych o przyczepności C2i odkształcalności S1 lub S2, oraz wykonanie odpowiedniej szerokości spoin. Możliwe jest układanie płytek wielkoformatowych z minimalną szerokością spoin 1 mm, ale układanie "bezspoinowe" to praktycznie frazes bez pokrycia.


Tekst, którego Autorem jest Henryk Pieczarowski ukazał się w Magazynie Podłoga Nr 6/10(109)


[ Powrót na górę strony ]